Vườn Quốc gia bến En - Món quà của thiên nhiên cho xứ Thanh

Hiếm có điểm đến du lịch nào hội tụ nhiều loại hình du lịch phong phú, hấp dẫn như ở Vườn Quốc gia Bến En – Thanh Hoá. Thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho Bến En một vẻ đẹp hoang dã, nguyên sơ mà đầy quyến rũ, tinh khôi để du khách du lịch Thanh Hóa khi đến với nơi đây thoả lòng say mê khám phá và hoà mình với thiên nhiên.

Nằm cách Thành phố Thanh Hoá 45km về phía Tây Nam thuộc địa phận hai huyện Như Thanh và Như Xuân. Vườn Quốc gia Bến En (thành lập năm 1992) được biết đến là một quần thể sinh thái có hệ thống núi - sông - hồ rộng trên 16.000ha với hệ động thực vật phong phú, đa dạng; là quê hương của loài lim xanh nổi tiếng của Việt Nam.

Vườn quốc gia Bến En là nơi sinh sống của nhiều loài động- thực vật quý hiếm. Nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, vườn có 50 bộ, 177 họ, 216 giống và hơn 1.000 loài động vật, trong đó có 91 loài thú, 201 loài chim, 54 loài bò sát, 31 loài ếch nhái, 68 loài cá, 499 loài côn trùng. Nơi đây có nhiều loài động vật nằm trong sách Đỏ như: voi, bò tót, gấu ngựa, báo lửa, khỉ mặt đỏ, vượn bạc má...

Đến với Bến En, du khách du lich Sam Son sẽ có cảm giác như lạc vào thế giới thần tiên với sông nước mây trời hư ảo, bởi khung cảnh thơ mộng của hồ Sông Mực. Được tạo bởi 4 con suối và sông Mực, bốn mùa mặt hồ luôn xanh biếc, tĩnh lặng và lưu giữ những truyền thuyết ly kỳ. Chuyện kể rằng, thuở trời đất còn hỗn mang, có một con mực khổng lồ là con của Long Vương ham cảnh đẹp nơi đây, mải chơi đến nỗi quên lối về. Khi nước rút, mực bị mắc cạn nên cố vùng vẫy, vết tích còn lưu đến bây giờ. Nơi mực chết tạo thành hồ Bến En, tua mực là các con suối. Chính vì vậy hồ có tên là Sông Mực, rộng 4.000ha, sâu hàng chục mét, với 21 hòn đảo lớn nhỏ tạo nên cảnh quan vô cùng quyến rũ. Được hoà mình vào thiên nhiên và thưởng ngoạn một quần thể du lịch vừa có núi, có rừng, có sông hồ và hang động bởi sự đặc biệt đó mà Bến En luôn níu chân du khách và mong muốn có nhiều thời gian hơn để được khám phá, thưởng thức vẻ đẹp huyền ảo của một “Hạ Long trên núi’’

Dạo thuyền trên mặt hồ mới thấy hết được vẻ đẹp thiên tạo vốn được ví như “một Hạ Long thu nhỏ’’ với những tên gọi rất ấn tượng: đảo Mẹ, đảo Tình Yêu, đảo Tương Lai,... nhiều bán đảo với những dải rừng xen lẫn, những mỏm đá với nhiều hình thù lạ mắt tạo nên cảnh quan “sơn thuỷ, hữu tình’’. Du khách có thể thuỳ ý lựa chọn 1 trong 8 tuyến du lịch bằng thuyền để thăm các ốc đảo trong đó tuyến ngắn nhất là 1.5km, tuyến dài nhất là 8.5km. Du khách có thể đến thăm đảo động vật, đảo thực vật, ngắm cảnh hang động với nhiều hình thù kỳ lạ được sắp đặt bởi bàn tay của tạo hoá...

Đến với Bến En du khách du lich Cua Lo đừng quên ghé thăm động Suối Tiên một quần thể du lịch hấp dẫn, đa dạng với nhiều giá trị lịch sử - văn hoá; đồng thời là vẻ đẹp tự nhiên, ban sơ vốn có mà hầu như chưa có sự can thiệp của con người. Tương truyền rằng, tại hang này các nàng tiên thường tới vui chơi và tắm mát. Trong dãy núi đá Hải Vân, ngoài cụm hang đẹp như hang Ngọc, động Tiên, còn có khu di tích lịch sử hang Lò Cao gắn liền với Giáo sư, Viện sỹ Trần Đại Nghĩa trong kháng chiến chống Pháp. Dưới sự chỉ huy của ông những mẻ gang quý giá dùng để sản xuất vũ khí đã ra đời góp phần cùng quân và dân làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu.

Nơi đây là sự lựa chọn lý tưởng để du khách tham gia các hoạt động như dã ngoại, cắm trại, câu cá, bắt cua đá, nướng cá... Du khách sẽ được thưởng thức những món ăn đặc sản như: Cá mè khổng lồ ở hồ sông Mực (mỗi con nặng 20-30kg) được chế biến thành nhiều món đặc biệt là món cá mè nấu chua, cháo cá mè thơm ngon và bổ dưỡng, cá mè được hấp với lá rừng một loại được phẩm quý hiếm... làm nên một hương bị khó quên mỗi khi thưởng thức.

Đến với Bến En là du khách đến với vùng đất của những phong tục tập quán, lễ hội của các dân tộc Thổ, Mường, Thái... gắn với các đền như: Phủ Sung, Khe Rồng, Phủ Na... Tất cả vẻ đẹp của thiên nhiên và con người ở đây đã tạo cho Bến En nói riêng và Như Thanh nói chung một nét độc đáo của hệ sinh thái tự nhiên mà ít nơi nào có được.

Vẻ đẹp hoang sơ của Bến En đã làm say đắm lòng người, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng biết bao du khách khi đến với nơi đây. Còn gì bằng khi xếp lại những bộn bề của công việc và cuộc sống để thả hồn mình với Biển Sầm Sơntrong xanh mang hương vị mặn mòi của biển hay thăm các di tích - danh thắng nổi tiếng xứ Thanh; sau đó du khách dừng chân ở Bến En để thoảng ngoạn không khí êm đềm, mát dịu của rừng - núi - sông - hồ chắc chắn sẽ đem đến cho du khách một tour du lịch hấp dẫn và một kỳ nghỉ dưỡng đáng nhớ.

Những món ngon chế biến từ mực của Sầm Sơn

Lâu nay du khách du lich Sam Son đều rất nghiện các món ăn được chế biến từ mực. Những ai chưa thưởng thức hết hương vị của những món ăn từ mực thì coi như chưa thấy hết sự thú vị của ẩm thực Sầm Sơn.

1. Món mực nhảy

Về Sầm Sơn và những đêm trời hè vắng trăng sao, bạn có thể nhìn thấy hàng săng ánh sáng ngoài bãi biển, ngoài khơi, đó là ánh sáng từ nháng chiếc thuyền chở du khách đi thưởng thức món mực nhảy.

Khi thuyền đã ra khỏi vùng sóng cuộn, người lái thuyền sẽ buông neo và chuẩn bị lưỡi câu cho du khách. Lưỡi câu được làm bằng chất liệu có ánh kim và được kết thành từng chùm. Khi buông xuống nước, ánh đèn măng xông chiếu vào làm những ánh kim lấp lánh, những chú chú mực háu ăn tưởng đó là con mồi nên đua nhau và cắn, khi mực đã cắn được mồi thì lôi đi để ăn, lúc đó người buông câu chỉ cần giật cần lên là có ngay chú mực. 

Mực mới câu lên có màu trắng trong như màu nước, nhảy tanh tách trên sàn để thoát thân. Lấy mực đặt lên ngọn đèn măng xông đang rực sáng, mùi thơm bốc lên ngào ngạt, làm cho mọi người trên thuyền đều muốn thưởng thức. Khi mực đã chín đều, lấy xuống và chia cho mọi người cùng thưởng thức, nếu có thêm tý “quốc lủi” thì càng tuyệt. Nếu đi câu vào hôm đẹp trời, mực nhiều, mỗi thuyền có thể câu được vài ba kg, chẳng may đi vào hôm động trời ít mực mà chỉ được vài con thì bạn cũng đừng thất vọng vì cảm giác lênh đênh giữa biển khơi, nhìn thành phố rực rỡ ánh điện từ ngoài biển sẽ làm du khách du lịch Thanh Hóa quên đi mọi vất vả đời thường, mơ về một cuộc sống tốt đẹp hơn.

2. Mực một nắng

Mực một nắng (mực ải) có thể nướng, hấp, xào hoặc chiên vàng. Mực một nắng làm chả rất ngon, chỉ việc bằm nhỏ mực, trộn với giò sống, tiêu, muối, nước mắm, viên lại cho tròn, chiên hay nướng đều thơm ngon.

Cũng có thể ướp mực với tương ớt, đường, bột nêm rồi dùng que tre xiên mực, nướng trên than hồng rất thơm. Mực cắt tỉa hoa rồi xào với rau củ như ớt, dưa leo, đậu, cần tây ăn kèm cơm trắng cũng là món rất tuyệt.

3. Mực một nắng nướng cay

Du khách có thể tự làm mực một nắng từ mực tươi. Trước tiên, rửa sạch bề ngoài của mực, dùng kéo cắt dọc mực từ đuôi lên, chỉ cắt qua một lớp thành mực, banh rộng mực ra và lấy bỏ toàn bộ phần nội tạng phía trong. Đặc biệt, cần cẩn trọng khi lấy bỏ "túi mực", tránh làm vỡ gây đen và tanh hôi. Gỡ cả phần mai mực nhỏ dọc sống mực.

Rửa sạch mực lần nữa rồi dùng kẹp quần áo để kẹp hai bên mực lên dây phơi chỗ thoáng. Với đúng nghĩa của cụm từ "mực một nắng", phơi mực hết 1 ngày nắng to cho mực hơi héo.

Rửa sạch lại mực một nắng một lần nữa, gỡ rời đầu mực ra khỏi phần thân. Rắc bột thì là, hạt tiêu và ớt bột (nếu ăn được cay) để thoa đều bề mặt mực và ướp cùng chút xíu muối (nếu mực loại ngon đậm đà thì không cần cho muối) trong chừng 10 phút.

Phết dầu ăn vào khay nướng trên bếp (hoặc chảo chống dính), đặt mực phẳng phiu ráp bề mặt xuống khay. Đậy giá lưới của khay lên trên để tránh mực cong vênh. Bật bếp lửa vừa và nướng hơi cháy một bên mực thì đảo mặt mực nướng cho chín. Nếu dùng lò nướng thì nướng ở 200 độ C chừng 10 - 15 phút thì đảo mặt mực nướng tiếp 15 phút. Vì còn tươi nên nướng sẽ lâu hơn mực khô nhưng cũng tùy đặc điểm từng lò và độ to nhỏ của mực mà bạn điều chỉnh thời gian nướng. Xé nhỏ sợi mực, thêm ít tương ớt và vài lon bia nữa là bạn đã có một bữa tiệc vui vẻ bên bãi biển Sầm Sơn thơ mộng.

4. Mực hấp gừng

Mực được làm sạch, thái miếng vuông lớn rồi khứa những đường chéo trên thân mực. gừng gọt vỏ, thái sợi. Hành lá cắt thành khúc ngắn, chẻ nhỏ. Ớt thái sợi. Mực sẽ được xếp lên đĩa, cho gừng ớt lên trên, thêm đường, hạt nêm, muối.

Tiếp theo đĩa mực sẽ được cho vào nồi hấp chín, cà rốt gọt vỏ, bào sợi xếp 1 lớp trên đĩa. Mực sẽ được gắp bỏ lên trên với ót, gừng và hành lá. Dùng cùng với nước mắm gừng.

5. Mực xào chua cay

Mực được làm sạch, thái từng vòng mực dày cỡ 0.5cm. Đun sôi nồi nước có thả vài lát gừng tươi, cho mực vào chần sơ rồi vớt ra để ráo nước.

Tỏi thái lát. Ớt cắt lát xéo. Gừng thái nhỏ. Hành tây thái hạt lựu. Hành lá cắt thành khúc nhỏ.

Đun nóng chảo với chút dầu. Khi dầu vừa nóng, đổ tỏi, gừng, ớt, 1 nửa lượng hành tây vào phi thơm. Đổ xốt ngọt, đường, giấm vào xào trong vài phút cho hương vị quyện lại. Khuấy đều rồi cho nốt hành tây vào xào.Trút mực vào, xào trong khoảng 2 phút, nêm muối vừa miệng rồi đảo đều, bỏ hành lá vào, đảo nhanh vài lượt.

Trút mực xào chua cay ra đĩa, du khách nên thưởng thức khi còn nóng.

Còn rất nhiều món ăn ngon từ mực mà du khách du lich Cua Lo có thể thưởng thức khi đến với biển Sầm Sơn như: Mực luộc, mực nhồi thịt chiên, chả mực, mực rim, mực nhồi tép bưởi,…

Cua biển - món ngon đặc trưng của Sầm Sơn

Cua biển sản phẩm đặc trưng của vùng biển Sầm Sơn, đã từ lâu nổi tiếng và được du khách du lịch Thanh Hóa trong và ngoài nước ưa thích. Cua biển Sầm Sơn có vị ngon đặc biệt khác với các vùng miền trong toàn quốc.

Để có những món ăn ngon từ cua thì đầu tiên phải biết cách chọn cua. Trong kinh nghiệm của người dân Sầm Sơn có nhiều cách chọn cua rất hay như: Không nên ăn cua vào những ngày có trăng, vì khi đó cua gầy, thịt không chắc. Cua chắc thịt thường có yếm to rắn chắc, càng và mai phải có sắc xanh xám đục; nếu màu xanh tím là cua mọng nước, ít thịt. Khi bạn bấm vào gốc chân “mái chèo” con cua, nếu nó quẫy mạnh là cua còn khỏe...

Các khách sạn, nhà hàng ở Sầm Sơn có nhiều cách chế biến các món cua biển như: cua phá xí (hay còn gọi là mộc cua biển), cua rang muối, cua sốt me, cua hấp bia, cari cua, cua luộc, xúp cua biển …

Cua rang muối

Cua rang muối là một món ăn chơi không quá cầu kỳ trong chế biến nhưng lại cho hương vị thơm ngon. Sau khi lựa cua, rửa sạch, tách lấy mai bỏ riêng, thân được chặt làm đôi hoặc làm bốn tùy theo cua to hay nhỏ. Để cua thấm gia vị thì phần càng cua được đập dập vỏ trước khi ướp. Ướp sơ cua với một ít bột muối bao phủ bên ngoài. Món ăn này được chế biến trên loại chảo rộng để dễ dàng rang trên lửa lớn.

Phi thơm dầu ăn, đổ mai cua vào chiên vàng, vớt ra để riêng rồi bỏ thịt cua và càng cua vào chiên cho vàng đều mới gắp ra đĩa. Kế đến cho hỗn hợp nước có pha ít đường, tiêu, muối, nước mắm ngon, một ít dầu hào vào đun sôi, đổ cua đã chiên vào rang đều thấm gia vị trong khoảng 10 đến 15 phút bạn đã có món cua rang muối để thưởng thức.

Cua sốt me

Cua sốt me mang đến vị chua nhẹ kích thích vị giác của thực khách du lich cua lo, khác với vị mằn mặn, cay cay của cua rang muối. Cua sẽ được rửa sạch, tách bỏ yếm, ướp với gia vị, hạt tiêu, tỏi băm nhỏ khoảng 20 phút, sau đó rang chín. Me cho vào nước sôi chần lấy nước cốt rồi cho lên bếp, tiếp đến cho một thìa bột năng đã hòa tan với nước lọc vào. Để món ăn có vị béo nhưng không ngấy, các đầu bếp ở Sầm Sơn luôn đánh tan một quả trứng gà rồi cho vào nấu chung. Nêm lại nước sốt vừa miệng, cho phần cua đã rang chín vào, trộn đều rồi để nhỏ lửa cho nước sốt thấm vào thớ thịt cua để món ăn đậm đà, thơm ngon. Trong những buổi tối mát trời Sầm Sơn thì đây là món ăn ngon miệng mà bạn khó có thể bỏ qua được.

Cà ri cua

Ngoài hai món ăn kể trên, khi đến với du lich Sam Son thì món cà ri cua thơm nức rất đáng để bạn thưởng thức. Món ăn mang đến cho bạn hương vị thơm ngon, đậm đà, hơi béo nhưng lại không ngấy nhờ sự hài hòa giữa các hương vị như: chua, cay, mặn, ngọt.... Cua được tách đôi làm hai phần. Bột cà ri pha chung với dầu hào, nước cốt dừa, ớt, khuấy đều tạo thành một hỗn hợp hơi sền sệt. Vì món ăn có mùi tanh nên khi pha nước sốt cà ri các đầu bếp pha hơi cay để át đi cái mùi tanh đó.

Đặt chảo lên bếp, làm nóng dầu, cho cua vào xào đều, sau đó cho tiếp trứng vịt đánh loãng và nước sốt cà ri vào. Để tăng hương thơm cho món ăn, cho thêm ít đầu sả đập dập. Ngoài ra, tùy theo ý thích mà bạn có thể yêu cầu đầu bếp nấu chung với một ít cà tím, đậu bắp thái khúc.... Cà ri cua có thể dùng để ăn nóng với cơm, bún tươi hay bánh mì cùng chén muối tiêu chanh. 

Còn rất nhiều các món cua biển khác tại Sầm Sơn đang chờ du khách thưởng thức. Sầm Sơn sẽ mang lại cho du khách những bổ ích và lý thú trong mỗi chuyến đi, mỗi tour du lịch Sầm Sơn.

Cháo hàu - món ngon không thể thiếu khi du lịch Sầm Sơn

Cháo Hàu - một món ăn đặc sản mà hầu như bất cứ du khách du lich Sam Son cũng đều phải thử qua, để chắc rằng mình đã thực sự đến với phố biển xinh đẹp này.

Món cháo Hàu bây giờ có mặt khắp nơi, đặc biệt là rất dễ gặp ở các nhà hàng của các khách sạn gần biển nhưng món ăn tinh túy này vẫn được xem trước hết là đặc sản của Sầm Sơn.

Cách nấu cháo Hàu không khó, nhưng để có bát cháo thực sự làm cho thực khách du lịch Thanh Hóa phải nhớ mãi thì lại phải có bí quyết rất riêng nào đó mà đôi khi những lời giản thích vẫn chỉ là phỏng đoán không chắc chắn.

Nguyên liệu nấu cháo Hàu đơn giản chỉ gồm có gạo và Hàu. Gạo ngon bung hạt, dẻo làm sánh cháo nhưng hạt cháo không bị nát. Hàu thật tươi, Hàu càng tươi nguyên bao nhiêu thì cháo càng ngon ngọt bấy nhiêu. Người ta ninh cháo trước, Hàu tươi rửa sạch, nêm nếm gia vị và giữ lạnh. Khi cháo chín và gần dùng mới cho Hàu vào cháo, rồi nêm nếm cho vừa ăn.

Bát cháo Hàu múc ra khỏi nồi lúc nào cũng còn nghi ngút hơi nóng, thêm ít ghò rì, tiêu và hành lá thái nhỏ. Dọn kèm cháo bao giờ cũng có có kèm theo một chén nước mắm hảo hạng, cùng với ít rau thơm và hoa chuối thái sợi. Chỉ có vậy nhưng bát cháo Hàu thơm ngon một cách rất lạ lùng.

Trong hành trình du lịch Sầm Sơn, nhiều du khách cho rằng: Dù bạn đã thử qua bao nhiêu hải sản tươi ngon mà chưa nếm qua cháo Hàu thì đồng nghĩ với việc bạn chưa chạm đến được sự tinh túy của hải sản vùng biển.

Từ Hàu, ngoài món cháo giản dị mà chứa đựng tinh túy du khach du lich Cua lo cũng có thể dễ dàng thưởng thức các món ăn ngon và lạ được chế biến từ Hàu ở Sầm Sơn như: Hàu chiên giòn; Hàu nướng phomai; Hàu sốt mỡ hành; Hàu vắt chanh; Hàu sốt bơ tỏi; Hàu sữa sốt Tứ xuyên,....

Sâu măng - món ngon đãi khách quý

Sâu măng trong bữa ăn ngày lạnh của người dân Mường Lát, Thanh Hóa khiến không ít khách du lịch Thanh Hóa đường xa phải ngần ngại. 

Vào mùa lạnh, khi những cơn mưa nhấm nhẳng rơi xuống bất ngờ trên núi rừng Mường Thanh thì đâu đó có những người mang gùi vào rừng đi bắt sâu măng. Không khí ẩm ướt khiến sâu măng sinh sôi nảy nở rất nhanh.

Người đi rừng tìm đến những cây măng nứa thân hơi cong queo, vỏ ngoài hơi thâm, héo ngọn, mắt có u thì biết rằng đây đích thị là nơi trú ngụ của những chú sâu béo nhất. Sau khi đốn hạ thân măng, người bắt sâu sẽ trút sâu trong ống nứa vào giỏ. Sâu măng to như cọng rau muống, màu trắng sữa, dài độ 2 đốt ngón tay.

Đặc sản sâu măng Mường Lát. Ảnh: dulichvietnam

Đây cũng là thời điểm trên mâm cơm của dân bản thường có thêm các món ăn chế biến từ sâu măng như sâu măng om, sâu măng chiên giòn, sâu măng luộc chấm tương… Nhưng được ưa chuộng nhất vẫn là sâu măng xào.

Cách chế biến sâu măng xào rất đơn giản. Sâu đem rửa sạch, ướp tiêu muối cho ngấm khoảng 15 phút. Sau đó phi thơm hành, trút sâu măng vào chảo, đảo nhanh tay. Khi sâu măng chuyển sang màu vàng nhạt, cho lá chanh thái chỉ vào đảo đều, chừng 3 phút rồi trút ra đĩa ăn nóng. Tránh đảo quá lâu sẽ khiến món ăn bị giòn quá, mất đi độ béo ngọt của sâu non.

Đĩa sâu măng vàng tươi, có mùi thơm rất hấp dẫn. Nhưng không phải du khách du lich Sam Son nào cũng can đảm để đưa đặc sản đậm chất núi rừng này lên miệng thử. Khi mạnh dạn thưởng thức những chú sâu nghi ngút khói nằm ngon lành trên đĩa, bạn sẽ cảm nhận được vị ngậy ngậy, ngọt bùi, thơm thơm rất riêng của loại côn trùng này.

Sâu măng xào lá chanh béo ngậy. Ảnh: dulichxuthanh

Bên cạnh việc xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày, sâu măng xào còn thường được dùng làm mồi nhậu trong những dịp hội họp bên bình rượu cần của người Mường, là món ăn có giá trị dinh dưỡng cao mà chỉ những vị khách may mắn đến thăm gia chủ người Mường vào mùa mưa mới được thiết đãi món ăn hết sức lạ và đặc biệt này. Dám chắc rằng nếu đã kết bạn với những chú sâu này một lần, bạn sẽ nhớ mãi và muốn thưởng thức thêm nhiều lần nữa.

Ngoài chế biến thành món ăn, sâu măng còn được dùng để ngâm rượu. Người ta chọn ra những chú sâu măng tròn lẳn và to béo nhất, sau đó đem đảo qua trên chảo nóng cho sâu săn lại rồi trút vào bình ngâm rượu. Khoảng một tháng sau là có thể đem ra sử dụng. Thức uống này rất được người dân bản địa ưa dùng. Nhiều gia đình còn ngâm để dành để uống đến mùa sâu năm sau, khi có khách quý mới đem ra mời.

Nếu có dịp ghé thăm bản Mường xứ Thanh vào mùa mưa lạnh, du khách du lịch biển Hải Tiến hãy thử món ăn đặc sản này như lời cảm ơn dành cho chủ nhà đã mời bạn thưởng thức thú vui ẩm thực nho nhỏ của miền sơn cước.

Canh lá đắng - Đặc sản xứ Thanh

Nếu có dịp ghé thăm bản Mường ở Ngọc Lặc (Thanh Hóa), du khách du lịch Thanh Hóa sẽ được chủ nhà thiết đãi món đặc sản đậm chất núi rừng là canh lá đắng.

Như chính tên gọi của nó, lá có vị đắng đặc trưng nên có nơi còn gọi là lá mật vịt. Cây đắng vốn là loại cây rừng, thường mọc ở khe núi, ven rừng, khi trở thành thứ rau ngon, người dân đem về trồng trong vườn. Cây lá đắng gần như cho lá xanh tốt quanh năm, nhưng phát triển mạnh nhất trong mùa mưa. Lá đắng thon dài, tỏa ra thành chùm như lá sắn. Trong chùm ấy, chỉ những lá bánh tẻ mới đủ tiêu chuẩn nấu thành bát canh ngon.

Lá đắng trong vườn nhà. Ảnh: Phamho.

Canh lá đắng chuẩn nhất là khi nấu cùng với thịt gà, lòng gà rừng. Ngày nay, lá còn được biến thể nấu cùng thịt nạc vai, thịt ba chỉ băm nhỏ, hoặc lòng lợn, có khi lại nấu cùng với cá rô đồng, cá mương..., trở thành món ăn bổ dưỡng không thể thiếu trong thực đơn hàng ngày của người bản xứ. Nhưng dù nấu với thức gì cũng phải có một bát tiết cho vào.

Nấu canh lá đắng rất đơn giản. Thịt gà băm nhỏ sẽ được tẩm ướp gia vị bao gồm mẻ, mắm tôm, sả, tiêu, ớt chừng mười lăm phút. Bắc nồi lên bếp củi, cho hành tỏi vào phi thơm và đảo nhanh tay hỗn hợp trên cho ngấm gia vị. Lửa vừa bén vào, mùi thơm của mắm tôm, sả ớt đã dậy lên đầy mời gọi. Rồi cho thêm bát tiết, cứ để cho nồi canh sôi liu riu thật ngấm gia vị, chừng vài phút sau đổ vào thêm vài bát nước. Nồi canh sôi lên thì cho lá đắng đã rửa sạch và thái chỉ vào, chờ cho sôi lại chừng ba phút thì bắc ra dùng nóng. 

Những thực khách du lich Sam Son thưởng thức lần đầu sẽ có cảm giác đắng ngắt tê tê nơi cổ họng, nhiều người còn nhắm mắt, rùng mình vì chưa bao giờ ăn phải một thức nào đắng chao đảo đến như vậy. Nhưng chính vị đắng đó lại đánh thức vị giác của bạn khiến bữa ăn ngon miệng hơn.

Người Mường “nghiền” canh lá đắng, là món đặc sản thiết khách ở xa. Ảnh:dulichxuthanh.com

Hiếm ai từng nếm thử một lần vị canh đắng mà lại không tiếp tục thưởng thức thêm lần nữa, bởi vị đắng của lá rau tan rất nhanh và biến mất. Thay vào đó là thứ vị thanh thanh rất mát, béo đậm đà của nước canh, vị ngọt bùi của thịt và tiết gà, và dậy mùi đặc trưng của rau lá đắng cùng các loại gia vị đi kèm. 

Không chỉ ăn sống, lá đắng còn có thể đem phơi khô, cho vào túi nylon để nơi khô ráo, đến lúc nào cần dùng thì đem ra rửa sạch rồi nấu như mọi thứ canh rau khác. Đó không chỉ là thứ rau dùng để chế biến món ăn lạ miệng mà còn được xem như một loại thảo dược có tác dụng chữa bệnh đường ruột, chống đầy hơi, tiêu mỡ và giải rượu của người Mường.

Đến bản Mường, trong tiết trời se lạnh, được quây quần bên mâm cơm chiều muộn, nhâm nhi chút rượu cay nồng và thưởng thức canh lá đắng, với đủ vị đắng, cay, ngọt, bùi… du khách du lịch biển Hải Tiến sẽ thấy cuộc sống vùng cao thật thi vị biết bao.