Hương vị bánh gio Tây Đình

Làng Tây Đình thuộc xã Tam Hợp, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc, là nơi sản sinh ra món bánh gio (còn gọi là bánh nắng) thơm ngon vang tiếng một vùng.

Màu sắc của bánh gio làng Tây Đình rất khác biệt so với những nơi khác. Dù chưa từng một lần nếm bánh gio, nhiều du khách cũng cảm thấy thèm thuồng khi nhìn lớp bánh vàng nâu tuyệt đẹp lộ ra phía sau lớp lá kia. Màu sắc ấy cộng với hương vị tuyệt vời của bánh gio làng Tây Đình có được là nhờ nguyên liệu tuyệt vời, bí quyết ngâm gạo và cách xác định thời điểm gói bánh, luộc bánh sao cho hợp lý nhất.

Bánh gio làng Tây Đình có màu vàng nâu tuyệt đẹp. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Du lịch biển Hải Tiến

Mỗi năm, ngoài Tết Nguyên đán, dân làng Tây Đình còn háo hức chờ đợi một cái tết lớn khác: Tết 12 tháng tám âm lịch, hay còn gọi là Tiệc làng. Cỗ bàn thịnh soạn trong dịp lớn này nhất định không thể thiếu được bánh chưng và bánh gio. Bánh chưng hình vuông, bánh gio hình dài kết hợp với nhau trên mâm cỗ thật đẹp mắt, được trang trọng mang đặt trên bàn thờ, do đó phải được đầu tư công sức kỹ lưỡng nhất. Hai loại bánh này tượng trưng cho tín ngưỡng phồn thực vốn đã ăn sâu vào văn hóa của người dân Việt, đồng thời còn thể hiện tính âm dương giao hòa.

Bánh gio là loại bánh không thể thiếu trong lễ hội làng tại Tây Đình. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Tour Phú Quốc 3 ngày 2 đêm

Làm bánh gio được xem như một nghi lễ cần thiết mà tất thảy phụ nữ trong làng khi đến tuổi đều phải biết. Nguyên liệu có sẵn trong vườn nhà, chị em cứ thế mà thể hiện tài năng với dòng họ. Ra góc vườn có ngay bụi chít, ghé bờ rào hái được cây gai sương, tìm gò cao ắt sẽ thấy cây tầm gửi…

Gạo nếp loại ngon sàng kỹ, khi chỉ còn hạt to, chắc mẩy thì mang đi vò trong nước, đổ nước nhiều lượt cho đến khi nào trong vắt mới thôi. Gạo ráo nước, ngâm với nước vôi trong. Hai tiếng đồng hồ sau vớt gạo ra, đợi hạt gạo khô tơi thì đem ngâm vào nước nắng một đêm. Gạo nếp ngâm nước nắng lâu như vậy sẽ cho màu hổ phách rất đẹp mắt. Chính vì vậy bánh gio còn được gọi là bánh nắng.

Phải chuẩn bị lá để gói bánh thật kỹ thì bánh mới thơm ngon được. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Du lịch Cát Bà Hải Phòng

Nước gio được làm y như các vùng khác, có điều cần lưu ý là chỉ sử dụng tro than của tầm gửi cây dọc, thân lá cây vừng khô, thân cây sương song (còn gọi là cây gai nhể ốc).

Lá chít dùng để gói bánh, trước khi gói phải đem luộc kỹ, thay nước nhiều lần cho phai chất diệp lục. Cần 2 đến 3 chiếc lá chít để gói được một chiếc bánh gio. Cho một muôi gạo vào giữa lá chít đã lau khô, dàn gạo thật đều theo hình thuôn dài, gói lại bằng lạt mềm. Kích cỡ hợp lý của bánh gio là hơn gang tay một chút, đường kính tương tương ruột quả chuối tiêu. Với kích cỡ như vậy, chỉ cần luộc độ ba giờ đồng hồ là bánh đã rền.

Bánh gio bóc lá, cắt thành khoanh có màu sáp ong thật đẹp mắt, chấm cùng mật ong rừng ngon đến kỳ lạ. Dân làng Tây Đình đặc biệt chú ý, không để bánh gio dính chút dầu mỡ nào trong cả quá trình làm bánh, do vậy chất lượng bánh gio làng Tây Đình đã khiến cả làng phải tự hào.

Hương vị đặc biệt của Lợn Mán Tam Đảo

Đặc sản núi rừng Tam Đảo không chỉ có gà đồi. Lợn mán, hay còn gọi là lợn cắp nách, tuy nhỏ nhưng lại thơm ngon vượt trội so với lợn nhà, do vậy được chế biến thành nhiều món ngon cuốn hút thực khách.

Xem thêm: Du lịch Cửa Lò

Lợn mán hấp

Thịt lợn rừng lấy phần mông hoặc vai, mang ướp với hạt dổi, hạt nêm, dầu hào, sả băm trong ít nhất 1 tiếng đồng hồ cho thật ngấm. Món hấp không cần ướp mặn nhưng nhất định phải đủ những gia vị cần thiết để làm dậy lên vị ngon khó tả của thịt mán Tam Đảo.

Sau khi tẩm ướp gia vị, mang phần thịt này lên chõ, hấp trong vòng nửa tiếng. Thịt lợn thường sẽ mất ít thời gian hơn nhưng do thịt lợn mán khá dai nên cần nhiều thời gian để thịt đủ mềm.

Xem thêm: Du lich Sam Son

Thịt lợn mán hấp chín, để đến khi nguội hẳn mới mang thái lát mỏng, bày ra đĩa rồi chuẩn bị muối trắng và hạt dổi chấm kèm. Bí quyết của món ăn này nằm ở hạt dổi, thứ gia vị đơn giản nhưng mang lại hiệu quả bất ngờ, chỉ có ở vùng rừng núi phía Bắc. Nếu không có điều kiện dùng hạt dổi, người ta có thể chấm với mẻ chưng cũng thơm ngon vô cùng.

Lợn mán nướng riềng mẻ

Sử dụng thịt ba chỉ hoặc thịt vai, thái thành miếng bao diêm khoảng 2x2cm, sau đó ướp với nước riềng, sả, mẻ, nước mắm, mắm tôm, mật ong, dầu ăn, hạt dổi, rượu trắng trong ít nhất 1 tiếng đồng hồ. Phần gia vị tẩm ướp này vô cùng quan trọng, đem đến hương vị đặc trưng Tam Đảo.

Thịt được xếp ngay ngắn vào vỉ nướng, làm chín trên lửa than hoa, nướng tới đâu tưới dầu ăn tới nấy để thịt luôn được mềm ẩm. Lợn mán nướng riềng mẻ khi chín có màu vàng xem vô cùng đẹp mắt.

Lợn mán xào lăn

Xem thêm: Tour Đà Nẵng Hội An

Lợn mán thái mỏng dẹt, ướp cùng mắm, muối, riềng, sả đập dập nửa tiếng rồi mới bắt đầu chế biến. Chảo nóng dầu, trút thịt đảo đều cho thịt săn, đến khi sắp chín thì thả lá móc mật vào đảo cùng. Lá móc mật sử dụng trong món này được để nguyên, cảm nhận lá mềm trong chảo thì có thể tắt bếp và thưởng thức.

Mỗi món ăn đều có một cách chế biến riêng, tuy nhiên đặc điểm chung là đều được tẩm ướp kỳ công với các gia vị đặc biệt chỉ miền núi mới có, do vậy càng tỏa ra hương thơm và vị ngon khó cưỡng.

Quý giá chén rượu sâu chít

Người già Tam Đảo còn nhắc mãi, năm xưa quan lại triều đình trả công gần lạng bạc cho mỗi một lạng sâu chít bắt được từ rừng sâu. Mới biết thì ra chén rượu sâu chít cay nồng ngày nay ta uống cũng đã được “khai quật” từ lâu lắm.

Bạn chỉ biết đến vườn quốc gia Tam Đảo với trập trùng cỏ cây xanh mát, thảm thực vật kỳ diệu này làm say lòng không biết bao nhiêu du khách. Tuy nhiên có lẽ bạn chưa biết rằng giữa những cánh rừng hỗn giao và rừng nguyên chủng đó, có rừng chít rất nổi tiếng với một loại sâu – sâu chít.

Xem thêm: Du lịch Sầm Sơn Thanh Hóa

Thật kỳ lạ khi sâu ngụ trên lá rừng lại có thể trở thành cống vật giao nộp cho Viện Thái Y thuộc triều đình. Cần khẳng định rằng chính nhờ giá trị dinh dưỡng và độ quý hiếm mà sâu chít mới “được lòng” vua quan đến vậy. Nếu như thuở xưa vua đã dùng sâu chít, vậy ngày nay không cớ gì mà loài sâu quý này không làm rạng danh vùng đất Tam Đảo.

Xem thêm: Tour Phú Quốc 3 ngày 2 đêm

Cỏ chít mọc tùy hứng ven khe suối, dần dà phủ kín thành các cánh rừng dài rộng, nhuộm xanh bãi bồi. Đồng bào dân tộc Cao Lan, Sán Dìu từ lâu đã cất công hái lá chít mỗi dịp năm hết Tết đến để gói bánh đồng. Từng vạt bông chít đến mùa nở trắng rừng, dân làng lại đua nhau đi hái về làm chổi. Chổi chít rất được giá. Tuy nhiên, đặc biệt nhất phải kể đến là những con sâu chỉ sống trong giữa thân cây chít.

Xem thêm: Du lịch Cát Bà Hải Phòng

Sâu chít màu trắng hơi ngả vàng, dài thuôn, hình dạng khá giống tằm. Đông y đã ghi chép kỹ, sâu chít thuộc dạng “đông trùng hạ thảo”, có tác dụng bổ thận tráng dương. Đàn ông không hiếm anh lùng mua rượu sâu chít, nhưng quả thực mỗi chuyến lặn lội tìm kiếm, mỗi người cũng chỉ có thể kiếm được vài chục con là nhiều. Sâu chít bắt về đem ngâm rượu, màu rượu cũng có màu ngả vàng, hương vị lại vô cùng thơm ngon.

Ngoài tác dụng kể trên, rượu sâu chít còn chứa nhiều dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe con người. Những người yếu sức, người già, trẻ em nếu được ăn sâu chít hấp thủy với lòng đỏ trứng gà thường xuyên sẽ thấy tình trạng sức khỏe cải thiện lên nhiều.

Đặc sản gà đồi Tam Đảo

Cơm gạo tám xoan ăn cùng gà đồi chắc thịt, sự kết hợp đấy không một nhà hàng nào ở Tam Đảo không có.

Dù chỉ đến Tam Đảo một ngày duy nhất, đừng quên việc thưởng thức thịt gà đồi. Cũng như nhiều khu vực miền núi khác ở miền Bắc, đặc sản gà đồi Tam Đảo có hương vị hấp dẫn khó quên, thịt vừa mềm vừa dai, xương ngọt lừ. Đã quen ăn các loại gà công nghiệp bở rạc được chiên ngập dầu mỡ, bạn sẽ vô cùng ngạc nhiên với những miếng thịt gà đồi da vàng óng.

Gà đồi chiên. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Du lich Phu Quoc gia re

Xách ba lô lên đi chưa đến trăm cây số, các bạn trẻ từ thủ đô có thể thỏa sức lựa chọn các món ngon làm từ gà đồi Tam Đảo: gà đắp đất, gà xáo măng, gà nướng muối, gà nướng mật ong gà rang hành mỡ, gà bọc giấy bạc, lẩu gà,… Nếu như gà luộc xé chấm muối ngon một cách “cổ điển” thì các món khác lại có hương vị đặc biệt đậm đà.

Gà đồi luộc. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Du lịch Sầm Sơn Thanh Hóa

Phố núi Tam Đảo mờ sương, trong những cơn gió thu lành lạnh, một con gà đắp đất trông khá kỳ quặc lại ẩn chứa bên trong vị ngon làm ta kinh ngạc. Tô cơm tám thơm dịu tỏa hơi nóng ấm nhẹ nhàng mơn man đặt bên cạnh, giữa trời đất này không còn gì quý hơn. Xới một bát cơm nhỏ rồi nhẹ nhàng gỡ từng miếng thịt gà có phần da vàng nhuộm, thơm giòn, bên trong lộ ra lớp thịt trắng mềm bóng, khi ăn thử lại ngọt dai. Bếp than hoa ủ ấm da thịt chừng nào thì chén rượu sâu chít uống kèm bữa ăn lại khiến cả người nóng rực đến bấy nhiêu.

Thịt gà đồi nướng. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Du lich Cua Lo

Gà đồi Tam Đảo chủ yếu là gà tre, gà ri quanh năm thả chạy rông trên núi, số lượng khá ít do thời tiết lạnh. Tuy nhiên với nhu cầu thưởng thức gà đồi của du khách như hiện nay, khá nhiều người đã kiếm tiền bằng cách lén nhập gà dưới xuôi, do vậy rất có thể bạn sẽ không thưởng thức đúng hương vị gà đồi mình mong muốn. Hãy tham khảo các địa chỉ uy tín trước khi đi.

Gà đồi nướng khoảng 300.000 đồng/con, vừa thơm ngon đặc biệt mà giá cả lại vô cùng hợp lý. Chính ra đâu phải bạn mua một con gà nướng, bạn đã “mua” được một đêm mùa thu tuyệt vời nhất bên cạnh bạn bè với mức giá không thể dễ chịu hơn.

Lên Tam Đảo thưởng thức cá thính Lập Thạch

Không dừng lại là đặc sản của huyện vùng núi Lập Thạch thuộc tỉnh Vĩnh Phúc, cá thính Lập Thạch trở thành món ngon nổi bật trong nền ẩm thực xứ Bắc.

Lập Thạch xưa nay được ông trời ưu ái cho không biết bao nhiêu là tôm cá từ những sông những suối, những ao những hồ. Thế nhưng lúc bấy giờ dân làng không biết phải làm sao để bảo quản thực phẩm tươi được lâu dài, nếu không bảo quản thì ăn không làm sao hết vào những thời điểm nước lên.

Cá được ướp 1 lớp ” thính ” xung quanh. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Du lịch Quan Lạn

Xuất phát từ hoàn cảnh đó, người ta đã nghĩ ra cách chế biến đặc biệt dành cho cá để có thể giữ được lâu hơn và càng ngày càng cải thiện mùi vị, ấy là món cá thính. Không có một món cá nào khác lại sử dụng phương pháp chế biến đặc biệt này, nhờ vậy cá thính chính là món ăn có một không hai, hương vị lại không đâu bì kịp.

Xem thêm: Tour Đà Nẵng Hội An

Để giữ được một món ăn tươi và có mùi tanh được trong suốt một thời gian dài, các công đoạn chế biến cũng rất cầu kỳ. Cá được chọn phải là cá có vảy, sau khi làm cá thì rửa sạch để thật ráo nước. Ướp toàn bộ cá với muối trong một ngày, mục đích là để cá không bị ươn, hơn nữa sẽ cứng lại, không bị bở rục sau nhiều ngày. Làm thính bằng gạo rang vàng hoặc đậu tương, ngô xay nhuyễn, trộn thật đều vào cá sao cho mỗi con đều được khoác một lớp “áo thính” thật đẹp. Cho cá vào bình sứ lớn, ủ rơm sạch cho kín miệng bình rồi úp ngược bình, để nước chảy tong tong. Sau vài ngày lại xoay bình lại bình thường, lấy cá ra rũ sạch thính, thay thính mới xay vào. Sau khi thay thính khoảng chừng 3 lần thì mang để vào góc bếp, dùng dần.

Cá thính có thể nướng hoặc rán giòn. ( Nguồn: Internet )

Xem thêm: Du lich Sam Son

Cá thính ăn bằng cách nướng lửa than hoặc rán giòn, mùi vị rất thơm ngon. Những ngày xưa cũ, người dân Lập Thạch vẫn còn nhớ mãi cảnh cả gia đình quây quần nướng cá thính giữa mùa đông lạnh, cái ấm áp lẫn hương thơm ngạt ngào ấy thật khiến ai ai cũng thòm thèm.